Podhale: 608 120 268

Beskidy: 664 928 587

Encyklopedia pasterska: Magiczne zdolności baców

baca-zdolnosci-magiczne

Obrzędy magiczne i religijne towarzyszyły pasterzom od zawsze. Wszak prowadzenie stada przez całe lato nierzadko w trudnych i zmiennych warunkach wymagały fachowej ręki i często nadprzyrodzonej pomocy. Bacowie cieszyli się przez to niezwykłym szacunkiem a wielu zyskiwało sławę czarowników i znachorów.

Read More

Encyklopedia pasterska: Bacówka

Bacówka Piorunowiec fot. Wikimedia Commons

Bacówka, to zamieszkiwany okresowo – w czasie wypasu owiec – budynek pasterski. Czasem zwany szałasem lub kolibą. W czasie wypasu przebywa w nim Baca wraz ze swymi pomocnikami Juhasami.  Jest to nie tylko schronienia ale również miejsce produkcji serów i produktów z wełny.

Read More

Encyklopedia pasterska: Bryndza

Bryndza to miękki ser podpuszczkowy otrzymywany z bundzu na terytoriach górskich związanych z tradycją wołoską. Otrzymany z owczego mleka bundz kruszy się i pozostawia w cieple przez około 2 tygodnie (do dojrzenia pod wpływem enzymów wydzielanych przez pleśń Oidium lactis).

Read More

Encyklopedia pasterska: Żętyca

zentyca1

Żętyca lub jak twierdzą językoznawcy błędnie zapisana żentyca czy żyntyca, to jeden z tradycyjnych produktów a zarazem surowców owczarskich, wprowadzonych na nasze tereny dzięki Wołochom. To właśnie oni przynieśli na nasze tereny technikę produkcji owczych serów podpuszczkowych.

Read More

Encyklopedia pasterska: Watra czyli ognisko

watra1

Określenie Watra pochodzi z języka wołoskiego i oznacza ogień palony w formie trójnoga – stożka. Nazwa ta jest spotykana na całym obszarze Karpat. Jest to określenie ognia, który baca rozpala po dotarciu z owcami na halę i który nie może zgasnąć aż do zupełnego wypalenia się ostatniego dnia wypasu.

Read More

Encyklopedia pasterska: Bundz (bunc)

bundz

Bundz to delikatny miękki ser podpuszczkowy. Proces produkcji Bundzu przypomina produkcję oscypków. Mleko owcze klaguje się czyli ścina za pomocą podpuszczki z żołądków cielęcych. Następnie skrzep jest parzony w temperaturze około siedemdziesięciu stopni Celsjusza a następnie formowany w kształt bochnów. Najlepszy jest Bundz wiosenny ma wtedy najbogatsze walory smakowe.

Read More

Encyklopedia pasterska: Rasy owiec – Cakla

cakle

Tradycyjną rasą owiec hodowanych na terenie Karpat aż po Siedmiogród jest Cakla. Cakle podhalańskie charakteryzują się niezwykła odpornością na warunki atmosferyczne. Nie poddają się także chorobom. Mogą być hodowane na mleko, wełnę (około 4kg rocznie), mięso oraz skóry. Występują w odmianie białej i czarnej.

Read More

Encyklopedia pasterska: Rasy owiec – Polska Owca Górska

owcagorska1

Polska Owca Górska to rasa stworzona przez Profesora Mieczysława Czaję w latach czterdziestych i pięćdziesiątych XXw. Jest to owca górska charakteryzująca się wysoką odpornością na warunki atmosferyczne i choroby. W porównaniu z caklem podhalańskim jest to rasa owiec dużo bardziej wydajna.

Read More

Encyklopedia pasterska: Trombita, trąbita, trembita

trabita1

Trąbita to ludowy, prosty instrument dęty wydający niski dźwięk. Trąbity pasterskie są najczęściej proste, nieco zakrzywione na końcu i osiągają długość aż do 4 metrów. W Polsce odmiany trombit można spotkać do dziś w Beskidach i na Podhalu. Zwane są one po góralsku fajerami. Eugeniusz Janota ok. 1860 r. skomponował dwie melodie, grywane później na […]

Read More

Encyklopedia pasterska: Juhas i holajnik

juhas-holajnik

Wśród zawodów pasterskich największe chyba zamieszanie budzi brak świadomości czym się różnią od siebie baca, juhas i holajnik. Wszystkie te trzy zawody są wykonywane w gospodarstwie pasterskim jednak każdy z nich ma inny zakres odpowiedzialności i inne obowiązki powiedzieli byśmy w żargonie działu kadr.

Read More
Bear